Alimentami zajmuję się rzadko (przeważnie prowadzimy postępowania na zlecenie przedsiębiorców), niemniej jednak kilka wpisów poświęciłem właśnie tej kwestii. Ale na bieżąco śledzę nowości w tym zakresie.

Dlatego z zainteresowaniem przeczytałem notatkę na stronach Ministerstwa Sprawiedliwości wskazującą na dużą poprawę w zakresie ściągania alimentów. „Ściągalność alimentów do państwowego Funduszu Alimentacyjnego wzrosła aż o 100 proc., zmniejszyła się też liczba osób niepłacących swoich zobowiązań”.

Super informacja, cieszy mnie to jako obywatela, podatnika, prawnika i jako ojca. Jednak nadal nie jest to imponująca ilość: ściągalność w trzecim kwartale 2017 r. wyniosła 26%. Czyli raptem 1/4 zobowiązanych płaci alimenty. W takich warunkach zapewnienie wzrostu o 100% jest dość łatwe do osiągnięcia. Kolejne 100% (czyli do 50% alimentów) to będzie prawdziwe wyzwanie.

Jakie rozwiązania pozwoliły na osiągnięcie tak dobrego wyniku? Okazuje się, że głównie obawa przed odpowiedzialnością karną. Nowelizacja kodeksu karnego (obowiązująca od 31 maja 2017 r.) wprowadziła karę (nawet do roku pozbawienia wolności) dla „alimenciarzy”. Chodzi o całkiem nowe brzmienie art. 209 kk:

§ 1. Kto uchyla się od wykonania obowiązku alimentacyjnego określonego co do wysokości orzeczeniem sądowym, ugodą zawartą przed sądem albo innym organem albo inną umową, jeżeli łączna wysokość powstałych wskutek tego zaległości stanowi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych albo jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

§ 1a. Jeżeli sprawca czynu określonego w § 1 naraża osobę uprawnioną na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.

§ 2. Ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a następuje na wniosek pokrzywdzonego, organu pomocy społecznej lub organu podejmującego działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

§ 3. Jeżeli pokrzywdzonemu przyznano odpowiednie świadczenia rodzinne albo świadczenia pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów, ściganie przestępstwa określonego w § 1 lub 1a odbywa się z urzędu.

§ 4. Nie podlega karze sprawca przestępstwa określonego w § 1, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

§ 5. Sąd odstępuje od wymierzenia kary, jeżeli nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego sprawca przestępstwa określonego w § 1a uiścił w całości zaległe alimenty, chyba że wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.

Na uwagę wszystkich niepłacących zasługuje zwłaszcza § 4 – wyjaśnia, dlaczego warto zapłacić po przesłuchaniu.

Szkoda tylko, że to strach powoduje mniejsze zaległości, a nie np. troska o los dziecka. Tutaj konieczna jest bardzo dobra edukacja. Dlatego z radością czytam zapowiedzi zmian w tym zakresie.

I tylko szkoda, że przy wniosku o 500+ trzeba robić te dziwne figury z tytułem wykonawczym i występować do sądu o klauzulę wykonalności na akcie notarialnym nawet jak dłużnik w terminie płaci alimenty.