Ugoda sądowa, podobnie jak wyrok, może zostać skierowana do egzekucji. Kodeks postępowania cywilnego ugodę sądową wymienia jako tytuł egzekucyjny w pierwszym rzędzie, razem z prawomocnym wyrokiem sądu. Taka ugoda może być zawarta w postępowaniu pojednawczym (wywołanym popularnym zawezwaniem do próby ugodowej), w toku procesu lub w postępowaniu nieprocesowym. Ugodę sądową można też zawrzeć w toku postępowania karnego (w zakresie roszczeń cywilnych). Zawarcie ugody sądowej ma wiele zalet, przede wszystkim pozwala na szybkie zakończenie sporu – wystarczy, że obie strony poczynią sobie ustępstwa. Moja praktyka pokazuje, że zwłaszcza w sprawach z zakresu prawa pracy dochodzi o zawierania ugód, zaś Sąd Pracy do nich usilnie namawia, a potem zawsze je zatwierdza. Po zawarciu ugody postępowanie jest umarzane.

Ale jak skierować ugodę do komornika?

Ano tak samo jak wyrok: należy zwrócić się z wnioskiem o nadanie ugodzie klauzuli wykonalności (jeżeli postanowienie o umorzeniu postępowania jest prawomocne). Wniosek należy oczywiście opłacić  – 6 zł za stronę (przeważnie będzie to 12 zł). Warto znaczki sądowe nakleić od razu, dzięki temu nie Sąd nie będzie wzywał do uzupełniania braków (brak opłaty grozi nawet zwrotem wniosku – praktyka sądowa jest różna). Wydatek ten Sąd przyzna wierzycielowi w postanowieniu o nadaniu klauzuli wykonalności.

Wniosek o nadanie klauzuli wykonalności ugodzie sądowej powinien obejmować te punktu, które możliwe są do wykonania w drodze egzekucji sądowej. Oczywiście dotyczy to należności pieniężnych oraz ewentualnie kosztów postępowania. Dlatego tak ważne jest, by ugodę sporządzić w prawidłowy sposób, nadający się do późniejszej egzekucji. Najczęstszy błąd to pomijanie w ugodach kwestii odsetek za opóźnienie – w razie braku zapisu w ugodzie komornik odsetek nie wyegzekwuje!

Sąd zazwyczaj sprawnie wydaje postanowienie o nadaniu ugodzie klauzuli wykonalności (powinien to zrobić w terminie 3 dni) – i tak powstaje tytuł wykonawczy, który wystarczy skierować do komornika. I może się okazać, że skuteczna egzekucja będzie szybsza niż tych wierzycieli, którzy trzy lata toczą proces…

W znanym wszystkim wierzycielom wyroku z dnia 22.11.2010 r. (P 28/08) Trybunał Konstytucyjny uznał, że wraz z klauzulą wykonalności sąd musi wydawać również postanowienie o nadaniu tej klauzuli wraz z uzasadnieniem, czyli postępować tak jak w przypadku wszystkich innych postanowień wydawanych na posiedzeniu niejawnym. Szkoda, bo uproszczona forma nadawania klauzuli wykonalności – pieczątka – dobrze się sprawdzała w praktyce.

No i teraz od ponad roku obok pieczątki na prawomocnym wyroku czy prawomocnym nakazie zapłaty (a więc tytułach bezspornych, pochodzących przecież od sądu), mamy również doklejone postanowienie sądu z krótkim uzasadnieniem. Praktyka taka jest w zasadzie prawidłowa w świetle wyroku Trybunału, chociaż podobno nie wszędzie się przyjęła.

Dla wierzycieli niesie to ryzyko skarżenia niektórych postanowień, co może opóźniać otrzymanie zapłaty. Samo zresztą pisanie, drukowanie i doklejanie (a więc proces tworzenia) postanowień zabiera tak ważny w egzekucji czas. Wiadomo, że skuteczna egzekucja to także sprawne działanie sądu.

Na szczęście za wierzycielami ujął się jeden z parlamentarzystów i wystosował interpelację poselską.

Udzielający odpowiedzi na tę interpelację urzędnik Ministerstwa Sprawiedliwości dostrzegł okoliczność, że na skutek wyroku Trybunału doszło dodatkowego obciążenia sądów, co może niekorzystnie wpłynąć na szybkość i sprawność m.in. rozpoznania wniosków o nadanie klauzuli wykonalności. Dlatego przygotowano nowelizację kpc, zgodnie z którą zaproponowano, by

postanowienie o nadaniu klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu miało postać odcisku pieczęci lub wydruku obejmującego treść klauzuli i było umieszczone na wypisie tytułu egzekucyjnego.

Brawo, byle tylko szybko to uchwalono!

Duży plus dla Ogólnopolskiego Stowarzyszenia Asystentów Sędziów, które podjęło interwencję w tej sprawie.