Opodatkowanie komorników podatkiem VAT wywołało spore zamieszanie, również w blogu. Najbardziej dyskusyjną kwestią jest tu sposób naliczania podatku od opłaty egzekucyjnej. Komornicy stoją na stanowisku, że podatek ten powinien być naliczany od wysokości opłaty egzekucyjnej. Ministerstwo Finansów z kolei uważa, że podatek VAT jest już zawarty w opłacie egzekucyjnej i w konsekwencji wysokość tej opłaty nie powinna być zwiększana.
A co na to sądy? Otóż coraz częściej opowiadają się one za tym, że opłata egzekucyjna nie może być powiększana o podatek VAT. Niedawno w tej kwestii wypowiedział się Sąd Najwyższy. 7 lipca 2016 r. wydał uchwałę o następującej treści (III CZP 34/16):
Komornik sądowy, określając wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, nie może podwyższyć opłaty egzekucyjnej, ustalonej na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (jedn. tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 790 ze zm.), o stawkę podatku od towarów i usług.
Wskazana uchwała jest stosunkowo nowa i nie zostało jeszcze opublikowane jej uzasadnienie. Możemy jednak przyjrzeć się argumentom, które były przytaczane przez różne sądy, które zajmowały podobne stanowisko.
Przede wszystkim, już w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów, nakładającej na komorników obowiązek płacenia podatku VAT wskazano, że podatek ten powinien być zawarty w samej kwocie opłaty egzekucyjnej.
Kolejnym argumentem jest to, że przepisy przewidują wyraźnie, jaką opłatę powinien uiścić dłużnik i nie ma podstaw, by była ona powiększana o podatek VAT. Nie jest bowiem możliwe zwiększanie obciążeń dłużników, skoro kwoty, które są należne komornikowi, wynikają bezpośrednio z przepisów ustawy o komornikach sądowych i egzekucji. Inaczej jest np. w przypadku radców prawnych i adwokatów, gdzie wyraźnie wskazano, że wynagrodzenia pełnomocników z urzędu powiększane są o stawkę podatku VAT.
Przychody z opłat egzekucyjnych przeznaczone są, zgodnie z art. 35 ustawy o komornikach sądowych, na pokrywanie kosztów działalności egzekucyjnej komornika i na jego dochód z prowadzonej działalności. Zdaniem sądów, nie wyklucza to możliwości przeznaczenia części tych przychodów na zaspokajanie należności podatkowych.
Przyjmując stanowisko SN musimy rozwiązać kolejny problem w obszarze opodatkowania opłat egzekucyjnych. Mianowicie, jakie dokładnie koszty egzekucyjne są obciążone podatkiem VAT?
Nie ma wątpliwości, że podatkowi podlegają opłaty egzekucyjne (wymienione szczegółowo w przepisach art. 43 – 60 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji). Co jednak z wydatkami poniesionymi przez komornika w toku egzekucji i pobieranymi w związku z nimi zaliczkami? Wydaje się, że takie wydatki nie będą podlegały opodatkowaniu, ponieważ są to koszty, które komornik ponosi w związku z czynnościami „zleconymi” mu przez wierzyciela. Ponadto wydatki te w przeważającej części ponosi jednak dłużnik lub wierzyciel, który ma później prawo dochodzić zwrotu tych kwot od dłużnika.
Podstawą opodatkowania w podatku VAT jest „wszystko, co stanowi zapłatę” z tytułu usług świadczonych przez komornika. W przypadku poniesienia wydatków komornik otrzymuje jedynie ich zwrot. Opłata egzekucyjna z art. 49 u.k.s.e. stanowi natomiast swoiste „wynagrodzenie” komornika za „usługę przeprowadzenia egzekucji”. Należy podkreślić, że Sąd Najwyższy wypowiedział się jedynie co do kwestii opłat egzekucyjnych ustalonych na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji.
Może uzasadnienie wyjaśni coś więcej?




